STETESKOP NET --> Tibbi_Makale --> DİYABETİK AYAK YARASINDA HEMŞİRELİK BAKIMI

İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri

Yara Bakımı ve Tedavisi Sempozyum Dizisi No:67 s.95-100

DİYABETİK AYAK YARASINDA HEMŞİRELİK BAKIMI

Uzm. Hem. Canan ERKAN

İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi AD

Tıptaki bilgi ve teknolojideki hızlı ilerlemelere rağmen diyabetik ayak problemleri önemli bir sağlık sorunu olmaya devam etmektedir.

Diyabetik ayak yaraları önemli bir hastalık,ölüm ve ekonomik kayıp nedenidir.Ayak yaraları ciddi bir eğitimle önemli ölçüde azaltılabilir ve bu hastaların kötü kaderi değiştirilebilir.Bu anlamda sağlık profesyonellerine özellikle hemşirelere büyük sorumluluk düşmektedir.

DİYABET NEDİR?

Diyabetes mellitüs, pankreasın yeterince insülin üretemediği veya vücudun, üretilmiş insülini etkili şekilde kullanamadığı durumlarda oluşan kronik hastalıktır(1,9).

Diyabetin komplikasyonları uzun sürede ortaya çıkar ve yavaş seyreder.Oysa ayak yaraları ani olarak görülür,hızlı ilerler,bir anada ayağı ve hayatı tehdit eder.Diyabetin komplikasyonu olarak ortaya çıkan sinir tahribatı ve tıkayıcı damar hastalığının birlikte en çok etkilediği organ hastanın alt ekstremitesidir (2,9).

Diyabetik Ayağa bağlı hastaneye yatışların en sık nedeni olan Diyabetik Ayaklar kronik bir hastalık,ölüm ve ekonomik kayıp nedenidir(3,9).

ÖNEMLİ- ÇÜNKÜ

ABD'de travma dışı major bacak amputasyonlarının % 50-70'i DM'lu hastalara yapılmaktadır(4).

DİYABETİN KOMPLİKASYONLARI

• Tıkayıcı damar hastalığı (Anjiyopati )

• Sinirlerin tahribatı ( Nöropati )

• Böbrek fonksiyon bozukluğu ( Nefropati )

• Görme bozukluğu ( Retinopati )(9)

NÖROPATİ VE DİYABET

Periferik ve otonom sinirlerin dejenerasyonu

• Duyusal Nöropati:

o Hafif dereceli:uyuşukluk, sızlanma, yanma, tüm ayakta soğukluk ve üşüme

o İleri dönemlerde: hissizlik artar ve hasta sanki havada yürüdüğünü ifade eder. Ağrı mevcutsa yanıcı, batıcı ağrı vardır, hasta ağrıya katlanamayacak duruma gelebilir

• Motor Nöropati

o Ayak kaslarında zayıflama ve erime o Ayak kemik ve eklemlerinde ağır deformasyonlar

• Otonom Nöropati

o Ayak kuruması o Deri incelmesi o Nasır oluşumu(1,2,9).

ANJİYOPATİ VE DİYABET

• Damarlarda daralma veya tıkanıklık

• Kan akımında azalma

• Yara iyileşmesinde zorlaşma yara iyileşmesinin anahtarı kanlanmadır (1,2,9)

Sinirleri ve Damarları hasar görmüş bir ayakta yarayı başlatan tetikleyici etkenler:

• Yanıklar

• Uygun olmayan ayakkabılar

• Çakıl, çivi, raptiye gibi sivri cisimler

• Tırnak bozuklukları, nasırlaşma ve derideki çatlaklar

• Travma ve yaralanmalar

• Kan şeker seviyesi (1)

Diyabetik ayak yarası olan hastanın hastalığına uyumu,bakımı,tedavisi ve yaşam standardının yükseltilmesi profesyonel ekip yaklaşımını gerekli kılmaktadır(5).Bu ekip üyeleri;

• Plastik cerrah

• Endokrinoloji uzmanı

• Damar cerrahı

• Ortopedist

• Nöroloji uzmanı

• Fizik Tedavi Uzmanı

• Ayak bakımı uzmanı

• Hemşire

• Sosyalişler uzmanı

Bu ekibin üyesi olan hemşire ayak bakımı,tedavi ve eğitim konusunda çok önemli role sahiptir

DEVAMINI OKUYABİLMEK İÇİN[ ÜYE OL] VEYA [ GİRİŞ YAP]