ACÎL SERVÎSTE GÖĞÜS AĞRILI HASTAYA YAKLAŞIM
Dr.Cemil KAVALCI
Acil servise gelen tüm hastaların yaklaşık %5-10 kadarım göğüs ağrılı hastalar oluşturmaktadır.
ABD'de yılda yaklaşık 5 milyon kişi göğüs ağrısı nedeniyle acile başvurmaktadır. Semptomlar
aralıklıdır, bu yüzden hastalar iyi değerlendirilemez. Acil servis hekiminin amacı göğüs ağrısının nedenini ortaya çıkarmaktır. Yapılan çalışmalar hekimin göğüs ağrısını ciddiye almamasının tanı ve
tedavide gecikmelere yol açtığını göstermiştir.
Göğüs Ağrısının Patofizyolojisi:
Aferent ağrı lifleri visceral ve somatik olmak üzere 2 büyük kategoride sınıflanır. Onların stimülasyönü sonucu ağrı oluşur. Cilt ve paryetal plevra somatik ağrı lifleri ile inerve edilir. Ağrı lifleri dermatoma uyan spesifik seviyelerde spinal korda girerler ve paryetal kortexde spesifik alanlarda dizilirler. Visceral ağrı lifleri ise özefagus, kan damarları v.b. iç organlarda bulunur. Bu lifler spinal korda değişik seviyelerde girerler ve paryetal kortexde somatik liflerle birlikte bulunur. Somatik liflerden kaynaklanan ağrı genellikle kolayca lokalize edilebilir. Visceral liflerden kaynaklanan ağrı ise genellikle zor tanımlanır ve lokalize edilemez. Diafragma iritasyonu omuz ağrısıyla gelebilir, kol ağrısı MI’ı temsil edebilir.
Çok sayıda fizyolojik, psikolojik ve kültürel faktörler ağrının algılanmasına katkıda bulunur. Cins yaş, komorbidite, ilaçlar ve alkol ağrının algılanmasını etkiler.
Hastaya Başangıç Yaklaşımı:
Göğüs ağrısı olan tüm hastalar öncelikli triaja sahiptir ve zaman kaybedilmeden değerlendirilmelidir. Hasta moniterize edilmeli, iv. damar yolu açılmalı oksijen verilmeli,vital bulgular ölçülmeli ve 12 derivasyonlu EKG çekilmelidir. Sonra kısa bir göğüs ağrısına odaklanmış hikaye ve kardiak, pulmoner ve vasküler F.M ile hayati tehdit eden durum varlığı araştırılmalıdır. Hayatı tehdit eden acil bir durum yoksa ayrıntılı hikaye, F.M ve tanısal işlemlere geçilir.
Göğüs ağrısı olan her hastada AKS yanında benzer görünümde olan diğer durumlarda akılda
tutulmalıdır. PE, Pnömothorax, Perikardit, Pnömoni. Aort Diseksiyonu, Peptik Ülser ve Özefagus
Rüptürü akılda tutulmalıdır. Kas iskelet sistemine ait patolojiler, hiatal herni, gastrit, kolesistit ve
Aort stenozu da göğüs ağrısı nedeni olabilir.
GÖĞÜS AĞRISININ HAYATI TEHDİT EDEN NEDENLERİ