Yanık tedavisi bir çok uzman kişiden oluşan bir ekip tarafından yürütülür. İşte böyle bir özel ekip anlayışının gelişmesi ve yerleşmesi yanıktaki en önemli ilerlemelerden birisidir. Her ne kadar yanık yaralanmasından sonra tedavi edilerek hayatta kalmanın sağlanması başarı olarak kabul edilse bile, ya-nık tedavisi sonunda başarı ya da başarısızlığı değerlendirmek ve ölçmek de çok güçtür. Çünkü tek başına hastanın canlı kalması ya da ölmesi uygun bir kriter değildir. Fonksiyonel rehabilitasyona imkan vermeyecek derecede derin veya totale yakın %85-95 yanıklı bir hastanın kaybını başarısızlık olarak değerlendirmek pek doğru bir yaklaşım olmayabilir. Benzeri olarak, fonksiyonel ve sosyal rehabilitasyon kapasitesi olmayan bir geniş yanıklı hastanın yaşatılması da başarı olarak kabul edilemez.

Yanıklı hastayı tedavi eden ekibin başarısı, ancak tedavi bir bütün olarak kabul edildiğinde, yani hastanın tedavi sonucu ve rahabilitasyon unun etkin-liğine göre değerlendirilir.

Son yıllardaki gelişmeler yanıkta bazı poblemleri kısmen çözmüştür:

-  Şok tedavisindeki başarı,

-  İnfeksiyonla mücadelede yeni antibiyotiklerin kullanımı,

-  Erken eskar eksizyonu,

-  Yeni pansuman materyalleri ve yöntemleri,

-  Bazı yeni kapama yöntemleri,

Yanıkta tedavi yapılacak ilk girişim ve işlemlere geçmeden önce yanıklı hastanın ve yanık yarasının tam olarak değerlendirilmesi gerekir. Burada kullanılan kriterler kısaca aşağıdaki gibidir.

Yanıklı hastada yaralanmanın ciddiyeti yanık yarasının derinliği ve geniş-liği ile belirlenir. Ayrıca inhalasyon yanığının olması ciddiyeti dahada arttırır. Bazı özel bölgelerin yanıklarında (el, yüz ve perine gibi) yanığın mortalite açısından olmasa bile morbidite yönünden ciddiyetini arttırır.

İnsan cildi 40 dereceye kadar değişik periodlarda sıcaktan pek etkilenmez, tolere edebilir. Bunun üzerindeki ısılar logaritmik olarak artan şekilde doku hasarı oluştururlar. Doku hasarının derecesi, ısının yüksekliğine ve temas sü-resine bağlıdır. Hücrelerdeki hasar ısının sebep olduğu protein denatürasyonu sonucu gelişir. Bu değişikliklerin çoğu geriye dönebilir. 45 derecenin üzerindeki ısılarda meydana gelen protein denatürasyonu hücrenin tamir kapasitesinin üzerindedir. Hücrenin ısıya cevabı her zaman aynı olmadığı gibi statik bir cevabı da yoktur. Yanık yarasının lokal çevresi ve kanlanma derecesi hücre-sel cevabın bütünlüğünü tayin eder.

Sıcak yaralanması sonucu oluşan yanık yarası derinliğine göre 3 dereceye ayrılak değerlendirilir.

1.     Derece yanık: Sadece cildin epidermis tabakasında hasar oluşturan ya-nıklardır. Epidermis ile dermis arasında kalan bazal tabaka genellikle sıcak-tan etkilenmemiştir. Güneş yanıkları bu sınıfa giren yanıklar olup ağrı ve eritem ile karakterizedir.

2.  Derece yanık: Epidermisin tamamı ve dermisin bir bölümünde hasar oluşturan yanıklardır. Dermisteki yanığın alt sınırı ne kadar derinde ise ikinci derece yanığın ciddiyeti de artar. Bu sebeble ikinci derece yanıklar da kendi arasında derin veya yüzeyel ikincil derece yanık olarak da ikiye ayrılırlar. İkinci derece yanıklar ağrı, eritem ve bül oluşumu ile karakterizedir.

3.     Derece yanık: Cildin tüm katlarının yanıktan etkilendiği ve hasar gördüğü tam kalınlıktaki yanıktır. Cildin tüm tabakaları canlılığını yitirmiştir. Renk genellikle beyazdır. Üçüncü derece yanığın ağrısı yok denecek kadar azdır. Çünkü ağrıyı algılayacak reseptörler de yanıktan hasar görmüştür. Üçüncü derece yanık derinin, üzerinde eğer kıl varsa çekince kolaylıkla çıkarlar. Üçüncü derece yanık bölgede yüzeyel seyreden venler varsa genellikle tromboze olurlar. Üçüncü derecede yanıkta eritem ve bül oluşmaz; yanık deri oldukça serttir.

Yanığın genişliği: Tüm vücut yüzeyinin ne kadarını etkilediği oranı yüzde ile ifade edilir. Bunu belirlemek için bazı formüllerden ya da kurallardan yararlanılır. Herkesin avuç içi, parmakların volar yüzeyi dahil kendi vücut yüzdesinin yaklaşık %1 ini oluşturur. Daha geniş yanıklar için basit olan “9 lar kuralı” kullanılır. Buna göre baş %9, her bir üst ekstremite %9, her bir alt ekstremite %18, sırt ve lomber bölge %18, göğüs ve karın ön duvarı %18 ve perine bölgesi %1 oranındadır. Bu “9 lar kuralı” erişkinler için geçerli olan bir kuraldır. Daha ayrıntılı ve yaşa göre değişken olan oranları içeren hesaplamalar için daha özel kart olan “Berkow” kartı kullanılır.